Kafes yumurtası, yumurta endüstrisindeki en sıkışık ve en acı verici sistem olan kafes sisteminde üretilen yumurtadır. Bu sistemlerde bir mikrodalga fırın büyüklüğünde kafeslere birkaç tavuk ömür boyu hapsedilir. Bu kafeslerde tavuklar yürüyemez, adım atamaz, kanatlarını açamaz ve doğal içgüdülerini gerçekleştiremezler.

Kafessiz üretim sistemlerinde hayvanların kanatlarını açma, kapalı alanda bile olsa yürüme imkanı olur. Yüksek yerlere tüneme, toprağı eşeleme, folluk kullanma gibi içgüdülerini yerine getirebilirler. Asgari olarak bu şartları yerine getiren tüm sistemler kafessiz sistemlerdir. Kümes yumurtaları, açık alana erişimi olan sistemlerde üretilen yumurtalar, organik yumurtalar veya yumurtasız ürünlerin hepsi kafessizdir.

Kafes yumurtasını üretiminde kullanmayan ve satmayan markalar, kafessiz markalar oluyor.

Yumurta endüstrisinde kafes dışında da eziyetler var. Ancak günümüzde bir şirketin kafesleri terk etmesi asgari bir gereklilik. Farklı üretim sistemlerinde hayvan refahı koşullarına ilişkin bilgiyi bu bağlantıdan alabilirsiniz.

Bir şirketin kafessiz taahhütünün olması, kafes yumurtasını belli bir tarihten itibaren hiç kullanmayacağını ve satmayacağını kamuoyuna açıkladığı anlamına geliyor. Bu raporda taahhütlerin web sitesi ve sosyal medya gibi kamuoyuna açık ve resmi bir iletişim kanalından yayınlanmasını şart koşuyoruz.

Geçiş yılı, şirketlerin kafessiz sisteme tamamen geçmeyi taahhüt ettikleri tarihi gösterir. Bazı şirketler, tedarik zinciri değişikliklerini, altyapı yatırımlarını ve üretici geçişlerini planlamak için 2027 gibi ileri bir tarihi hedef olarak belirleyebilmektedir. 

Biz elbette hayvanların kafeslerden derhal kurtulmasını hedefliyoruz. Ancak kafessiz üretim ülkemizde daha yeni öğrenilen bir konuyken, verilen her taahhütü kıymetli görüyoruz. Şirketlerin ileriye dönük de olsa politika yayınlaması, sektörde değişim sinyali veriyor ve sektördeki diğer şirketleri de teşvik ediyor. Bir şirketin hiçbir politika yayınlamayıp sonsuza kadar kafes yumurtası kullanma hakkını kendinde saklı tutmaktansa, 2027’den itibaren kafes yumurtası kullanmayacağını açıklamasını tercih ederiz.

Bir yıl hedefi belirleyerek tamamen kafessiz tedariğe geçmek üzere söz vermiş markaların, geçiş oranlarını da her yıl raporlamasını talep ediyoruz. Yumurta kullanımının veya satışının ne kadarının kafessiz olduğunu raporlayan markaların geçiş oranını da listeliyoruz.

Avrupa Birliğinde üretimin çoğunluğu kafessiz sistemlerde yapılıyor. En azından kafeslerin ortadan kaldırılması çok mütevazı, basit ve gerçekçi bir reform.

Yine endüstriyel bir sistem olan kafessiz kümeslerden elde edilen yumurtalar şu an Türkiye’de bazı marketlerde ve Avrupa’da %20 fiyat farkıyla satılıyor. Bu kapalı kafessiz kümes sistemleri, yüksek ölçekli ve kalabalık olmakla birlikte, en azından hayvanların adım atma, kanat açma, yüksek bir yerde tüneme gibi en temel içgüdülerini gerçekleştirmesine izin veriyor.

Yumurtaların üstüne basılan kodlar yoluyla üretim metotlarını takip etmek mümkün. Bu konuda bu bağlantıdan yumurta kodları içeriğimizi görüntüleyebilirsiniz.

Biz bu raporda firmaların kamuoyuna açık beyanlarını listeliyoruz. Bir firmanın “Taahhütü var” şeklinde yer alması, kamuoyuna açık bir söz verdiği anlamına geliyor. Buradan sonra denetimi siz destekçilerimize ve sivil topluma kalıyor. Destekçilerimiz:

1. Gittikleri yemekhanelerde, restoranlarda ve marketlerde satılan ve servis edilen yumurtaların üretim kodlarına bakarak,

2. Müşterisi olduğu mağazalara kullandıkları yumurtaları nereden elde ettiklerini sorarak,

3. Çalıştıkları işletmelerin hangi tip yumurta kullandıklarını bize haber vererek hangi firmaların gerçekten sözünü tuttuğunu takipte kalmamızı sağlıyor.

Biz de:

1. Türkiye’deki üretim kapasitesini takip ederek,

2. Firmalardan her sene geçiş miktarını raporlamalarını talep ederek,

3. Gönüllülerimizin bazen şüphelendiğimiz markaları ziyaret edip denetlemesini talep ederek,

4. Firma tedarikçilerinden bilgi almaya çalışarak gerçekten hayvanların yaşam kalitelerinin iyileştiğini teyit etmeye gayret ediyoruz.
   

Şu ana kadarki genel izlenimimiz Türkiye’de kafessiz olduğunu iddia eden markaların yumurta ihtiyacıyla, Türkiye’deki kafessiz üretim miktarının genel olarak tutarlı olduğu yönünde. Firmaları teker teker denetlemesek de, özellikle büyük kurumsal firmaların yalan reklam vermenin getireceği cezadan kaçındığını ve sözünde durduğunu görüyoruz.

Kafessiz Türkiye hayvansal ürün satan hiçbir şirketten para almaz. Faaliyetlerimizi bireysel bağışçılarımız, dünyadaki hayvan savunuculuğu dernekleri ve hayvan refahına ilgili vakıflardan aldığımız desteklerle yürütüyoruz. İlgili bağışçılar bağış sayfamızdaki yıllık faaliyet raporlarımızdan takip edilebilir.

Tabloda yer alan markalardan birinin temsilcisiyseniz, hayvan refahı politikalarınızı ve tablodaki statünüzü güncellemek için lütfen sila.kos@kafessizturkiye.com adresine e-mail yoluyla ulaşın.