İçeriklerimizde Kullandığımız Kaynaklar

“Hangi Yumurtanın Kafes Yumurtası Olduğunu Nereden Anlarım?” Instagram Gönderisi:

  • “Salmonella control in poultry flocks and its public health impact” - EFSA Journal:

    “A review of risk factors for Salmonella in laying hens revealed that overall evidence points to a lower occurrence in non-cage compared to cage systems”

  • “Welfare of laying hens on farm” - EFSA Journal:

    “Cage should not be used.” ( Özet bölümünden)

  • “Yumurta Kabuğu Üzerinde Hangi Bilgiler Yer Alıyor?” - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı

  • “Yumurtacı tavukların korunması ile ilgili asgari standartlara ilişkin yönetmelik” - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı:

    Kafes sistemleri için:
    “Her bir yumurtacı tavuk için, en azından yatay şekilde ölçülen 550 cm² lik serbest kullanım alanı temin edilir. Bu alan, sabit veya sabit olmayan ekipmanla kısıtlanmaz.”
    Zenginleştirilmiş kafes sistemleri için:
    ”Her tavuk için ayrılan kafes alanı en az 750 cm² olur. Bu kafes alanının 600 cm²’si kullanılabilir alan ve bu kullanım alanının dışında kalan alanlar ise; en az 20 cm yüksekliğinde olur.”
    2 kodlu kafessiz kümes sistemleri için:
    ”Her yedi tavuk için en az bir folluk temin edilir. Grup folluklarının kullanılması durumunda, azami 120 tavuk için en az 1 m² folluk alanı ayrılır.

    Her tavuk için en az 15 cm keskin kenarı olmayan yeterli sayıda tünek ayrılır. Tünekler altlığın üzerine yerleştirilmez ve tünekler arasındaki yatay mesafe en az 30 cm ve tünek ile duvar arasındaki yatay mesafe de en az 20 cm’dir.

    (…)
    Her m² kullanılabilir alan için sürü yoğunluğu dokuz tavuğu geçmez.”

  • “Türk Gıda Kodeksi Yumurta Tebliği(2014/55)’de değişiklik yapılmasına dair tebliğ” - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı:

    “Yetiştirme metodu kodu, işletme ve kümes numarası önüne, organik yetiştiricilik için 0, free range (açık dolaşıma erişim) yetiştiricilik için 1, kümeste kafessiz yetiştiricilik için 2 ve kafesli yetiştiricilik için 3 olacak şekilde sistem tarafından otomatik olarak verilir (Örnek: Organik yetiştiricilik için0TR060000060000-01)”

  • “Organik tarımın esasları ve uygulanmasına ilişkin yönetmelik EK-3” - T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı:

    Kapalı alanda metrekare başına en fazla 6 tavuk barındırılabilir. Açık alanda tavuk başına en az 4 metrekare sağlanması gerekir.

  • T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda Kontrol ve Laboratuvarlar Daire Başkanlığı CİMER 2500770770 sayılı başvuru cevabı (Yumurta kodlarının denetlenmesine dair):
    ”    Gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzemeleri üreten iş yerleri faaliyete geçmeden önce asgari teknik ve hijyenik şartları sağlayıp kayıt/onay işlemlerini yaptırmak ve Türk Gıda Kodeksine uygun üretim yapmak zorundadır. Üretilmiş olan ürünlerin Türk Gıda Kodeksine uygun olup olmadığının tespiti amacıyla üretim, satış ve toplu tüketim yerlerinde Bakanlığımıza bağlı 81 İl Müdürlüğü ve illere bağlı yetkilendirilmiş ilçe müdürlüklerince risk esasına göre, ön bildirim gereken hâller dışında, önceden haber verilmeksizin, yıllık denetim programlarının yanı sıra şüphe, şikâyet, ihbar, inceleme, izlenebilirliğin sağlanması, izleme, gözetim ve tetkik amaçları ile CİMER ve ALO GIDA 174 kapsamında şikayet edilen ürün ve firmalara yönelik olarak piyasa denetimleri yürütmektedir.

    Bu kapsamda kümeslerde, yumurta paketleme tesislerinde ve satış yerlerinde risk esasına göre resmi kontroller gerçekleştirilmektedir. Onay kapsamında faaliyet gösteren paketleme tesislerinde hammaddeden son ürüne kadar izlenebilirlik ve diğer gereklilikler kontrol edilmektedir. Kümes ve paketleme tesisinde yumurta üzerine işaretlenen kodların kontrolü izlenebilirlik dokümanları ile gerçekleştirilmektedir.

    Denetim ve kontroller sonucunda mevzuata aykırılık tespit edilen iş yerlerine 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu kapsamında yasal işlem uygulanmaktadır.”

“Yumurtaların Arkasındaki Acı Gerçek: Kafesleri Nasıl Bitirebiliriz?” Instagram Gönderisi:

  • Yumurtacı Tavukların Korunması ile İlgili Asgari Standartlara İlişkin Yönetmelik - Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı

    “Her bir yumurtacı tavuk için, en azından yatay şekilde ölçülen 550 cm² lik serbest kullanım alanı temin edilir. Bu alan, sabit veya sabit olmayan ekipmanla kısıtlanmaz.”

    13 Ocak 2026 günü yapılan değişiklikle birlikte, bu alan 550 cm²’den 400 cm²’ye düşürülmüştür.

  • “Final Research Results Report” - Coalition for Sustainable Egg Supply

    36. sayfada yer alan tabloda, kafessiz kümes (AV) sistemleri ile geleneksel kafes (CC) ve zenginleştirilmiş kafes (EC) sistemleri arasındaki maliyet farkları gösterilmektedir. Yem ve işçilik maliyetinin toplamı, maliyet farkının önemli bir kısmını oluşturmaktadır.

  • “End the Cage Age” - Compassion in World Farming / European Parliament

    “Enriched cages for laying hens are banned in Luxembourg and Austria; a ban is committed to in Germany (from 2025, in exceptional cases from 2028), and Slovakia (a signed memorandum between government and industry from 2030). In September 2020 Czech MPs voted to ban the cage farming of laying hens from the year 2027.”

  • “Sweden becomes cage-free” - Project 1882

    “After decades of determined work, there are no longer any hens kept in cages in Sweden. Project 1882 obtained statistics from regional authorities and the egg industry to confirm this.”

  • “Eggs - Market Situation” - European Commission Agriculture and Rural Development

  • “UK egg industry data” - Egg Info

  • Türkiye’de tüm yumurtaları kafessiz yetiştirmek için gereken alan hesaplaması:

    Yumurtacı Tavukların Korunması ile İlgili Asgari Standartlara İlişkin Yönetmelik, kafese alternatif sistemler için şunu belirtmiştir:

    “Her m² kullanılabilir alan için sürü yoğunluğu dokuz tavuğu geçmez.”

    Bu durumda, tavuk başına düşen asgari alanı 1111 cm² olarak hesaplayabiliriz. Bunu 120 milyon tavukla çarptığımızda:

    1.111 cm² x 120.000.000 = 13, 33 km² buluruz.

    Hata payı için bu sayıyı 1,5 ile çarptığımızda, 20 km² buluruz.

    Türkiye’nin yüzölçümü yaklaşık 783.000 km²dir. Kafessiz yetiştiricilik için gereken alan (20 km²), Türkiye yüzölçümünün %0,01’inde daha az.

  • Kafessiz yumurta kullandığını açıklamış olan şirketlerin listesine ve şirketlerin bu konudaki paylaşımlarına Kafessiz Markalar Raporu’muzdan ulaşabilirsiniz.

    Aşağıda birkaç örnek sayfa bulabilirsiniz: